چهارشنبه 20 دى 1300 / 11 ژانويه 1922 / 12 جمادى الاول 1340 [ تصوير ] افسران انگليسى در حال آموزش به سربازان ايرانى * عزيمت سواران هندى قشون انگليسى از اسدآباد به همدان صبح امروز نزديك به بيست نفر هندى از نيروهاى سواره‌نظام انگليسى كه ديروز به اسدآباد وارد شده بودند ، به طرف همدان حركت نمودند . 1 * حمايت حكومت آذربايجان قفقاز از احسان اللّه خان « اسحق رهبر » در تلگرافى به ممتاز الدوله و مشاور الممالك خبر داد : حكومت آذربايجان قفقاز از احسان اللّه خان حمايت و او را تقويت مىنمايند و در اين راستا ، سه دستگاه اتومبيل نيز به وى داده‌اند . اسحق رهبر در ادامه افزود احسان اللّه خان گروهى را به نام حزب كمونيست ايرانيان 2 تشكيل داده و مشغول عمليات مىباشد . ازاين‌رو ، به سفارت شوروى اعتراض و تقاضا شد او و افرادش را از بادكوبه تبعيد نمايند . « اسحق رهبر » در پايان از آقايان ممتاز الدوله و مشاور الممالك خواست تا آنان نيز موضوع را پىگيرى كرده و نتيجه را هرچه زودتر اطلاع دهند . 3 * حمايت بويراحمدىها از امامقلى خان پسر كريم خان بويراحمدى عده زيادى را به حمايت از امامقلى خان رستم جمع‌آورى نمود . 4

--> ( 1 ) . گزارش تلگرافى از اسدآباد به وزارت خارجه ، 20 / 10 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 3 ، پ 14 ، ص 4 . ( 2 ) . اولين تشكل ماركسيستى در سال 1298 در بندر انزلى به نام حزب كمونيست ايران توسط عده‌اى از روشنفكران چپ تأسيس شد . در واقع بانى اين حزب همان حزب سوسيال‌دموكرات ايران يا حزب عدالت در تبريز بود كه عده‌اى از اعضاى خود را براى تشكيل كنگره به بندر انزلى فرستاد و اعضاى كنگره مرام‌نامه حزب را تدوين كردند و به جاى سوسيال‌دموكرات نام آن را حزب كمونيست ايران نهادند . حزب كمونيست ايران در ابتدا با نهضت جنگل اتحاد برقرار كرد و جمهورى سوسياليستى شوراى گيلان را تشكيل دادند ، ولى كادر رهبرى كمونيست‌ها بلافاصله دست‌به‌كار تبليغات ضد مذهبى شد . . . نوزده مسجد را بست ، تعليمات مذهبى را ممنوع اعلام كرد و رفع حجاب زنان را اجبارى خواند و روحانيون مسلمان را كه شديدا مخالف اين اقدامات بودند ، علنا مورد استهزاء قرار داد . ( فصولى از تاريخ مبارزات سياسى و اجتماعى ايران ، جنبش‌هاى چپ ، ص 143 ، 154 . ( 3 ) . تلگراف وزارت خارجه به ممتاز الدوله و مشاور الممالك ، 20 / 10 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 3 ، ص 10 . ( 4 ) . اسناد ملى ايران ، شم ت 293001492 .